Der Beitrag Раман Абрамчук – Вершы для храмаў, сіза, ічу erschien zuerst auf hochroth minsk.

Dmitrij Strocev – Рoetická reportáž
Ілюстрацыі Святланы Соф’і Дземідовіч
Пераклады: Макс Бяляўскі, Марцыя Патон, Хелена Востры, Макс Шчур
hochroth Minsk
Berlin, 2024
ISBN 978-3-949850-47-9
Мова: чэшская

Дзмітрый Строцаў (нар. 1963) – беларускі паэт, які піша на рускай мове. Аўтар 22 кніг паэзіі, перакладзеных на розныя мовы, лаўрэат шэрагу еўрапейскіх літаратурных прэмій, у тым ліку прэміі Бібліятэкі імя Вацлава Гаўла «Disturbing the Peace Award for a Courageous Writer at Risk» (2021). У цяперашні час жыве ў Берліне.

«Паэтычны рэпартаж» — першая кніга Строцава на чэшскай мове. Зборнік выйшаў у берлінскім выдавецтве hochroth Minsk, якое спецыялізуецца на выданні беларускай паэзіі на розных мовах. Паэтычны рэпартаж — уласны аўтарскі жанр Строцава, які паэт развівае больш за 20 гадоў.

У кнізе сабраныя вершы, напісаныя ў перыяд з 2008 па 2022 год. 2008 год – пачатак адкрытай расійскай ваеннай экспансіі, уварвання войскаў Расійскай Федэрацыі ў Грузію. 2022 год – поўнамаштабнае ўварванне расейскай арміі ва Украіну. Для Строцава як паэта цэнтральнай з’яўляецца неабходнасць сведчання пра трагедыю, часам з самага месца падзеяў. Гэта важнае пацвярджэнне годнасці і адказнасці асобы перад тварам ваеннай і палітычнай катастрофы.

У сваім новым зборніку аўтар звяртаецца да чэшскай аўдыторыі. Строцаў мае добрыя сувязі з Чэхіяй, падтрымлівае сяброўскія адносіны з фондамі Вацлава Гаўла і Арношта Люсціга і з чэшскімі перакладчыкамі. Вынікам гэтага сяброўства і стала кніга “Паэтычны рэпартаж”. Аўтар спадзяецца, што знаёмства з гэтай кнігай дапаможа чэшскаму чытачу бліжэй адчуць падзеі, якія адбываюцца ва Усходняй Еўропе, і больш поўна ўсвядоміць маштабы гэтай гуманітарнай катастрофы.

[wpshopgermany product=”4756″]

Der Beitrag Dmitrij Strocev – Рoetická reportáž erschien zuerst auf hochroth minsk.

Der Beitrag Сяргей Прылуцкі – Нічога нястрашнага erschien zuerst auf hochroth minsk.

Der Beitrag Фелікс Баторын – Дзве мовы аднае душы erschien zuerst auf hochroth minsk.

Der Beitrag Сабіна Брыло – У канца краю erschien zuerst auf hochroth minsk.

Шыба без шкла – тое, што засмучае і здзіўляе. Прымушае спыніць рух і думкі, дакрануцца да балючага вобраза, які спаткае на вокладцы ў выглядзе назвы і суправаджае падчас падарожжа па старонках. Для Касі Іофе, беларускай паэткі, перакладчыцы, псіхатэрапеўткі, кніга стала месцам аўтарэфлексіі і судакранання з чытачом. 

Зварот да яго ажыццяўляецца па-за межамі, з якіх першая ― моўная. У кнізе змешчаны вершы на беларускай, рускай, польскай, некаторыя творы згадваюць пра украінскую, ідыш. 

Але «па-за межамі» не толькі праз мову і нават геаграфію. Справа ў адлегласці ментальнай, якая таксама пераадольваецца: стваралася кніга ва ўмовах рэлакацыі, з улікам досведу 2020 года, гранічна трагічнага, але не руйнуючага. Аб гэтым сведчаць і вобразная сістэма, дзе гіпернатуралістычныя метафары, нібы вывернутыя суставы, лякуюцца прыроднай стыхіяй, сумяшчаючы прыроднае і сацыяльнае, і фанетыка радкоў, пабудаваных на збіцці гукаў, паўторах, і аўтарскія неалагізмы з кавалкамі сэнсаў. А па-за ўсім гэтым ― постаць лірычнай гераіні, якая прынцыпова не адасабляе сябе ад мастацкага сусвету з ягонай крохкай надзеяй, што можа існаваць толькі побач з «белым, чырвоным, белым болем, чаканнем, болем».

[wpshopgermany product=”4750″]

Der Beitrag Кася Іофе – Шыба без шкла erschien zuerst auf hochroth minsk.

Сяргій Жадан: Іншае імя любові
Ілюстрацыя: Таня Пухнаўцава
hochroth Minsk
Berlin, 2023
ISBN 978-3-949850-32-5

Першае знаёмства з кнігай украінскага паэта Сяргія Жадана «Іншае імя любові» у перакладах Андрэя Хадановіча рызыкуе абярнуцца пасаваннем перад прэміальнай веліччу аўтара – вядомага дзеяча культуры, творчасць якога некалькі дзесяцігоддзяў выклікае цікавасць на радзіме і ў замежжы (толькі ў Беларусі выйшла сем кніг), а грамадзянская пазіцыя – захапленне. І ўсё ж новы зборнік уражвае іншым – шчымлівай інтанацыяй, непрыхаваным болем, надрывам, які паўстае з першых старонак і толькі ўзмацняецца ілюстрацыяй Тані Пухнаўцавай – адсечанымі рукамі з разорамі, праз якія да чытача трапляе святло.

Мастацкі свет твораў, напісаных у 2015-2023 гады, змяшчае цемру, змрок і крохкія промні надзеі на жыццё асабістае, а праз яго – на сацыяльнае. І тут жа творчая рэфлексія, адчуванне асобай ролі паэта ў грамадстве і нават у гісторыі ― лёс «сьмяротнікаў, што захоўваюць у кішэнях літары, нібы крошкі ўчарашняга хлеба». Таму і ўласны голас ён аддае не сучаснаму чытачу, а тым, хто здолеў ацалець, стварае падмурак будучым спевам.

[wpshopgermany product=”4749″]

Der Beitrag Сяргій Жадан – Іншае імя любові erschien zuerst auf hochroth minsk.

Андрэй Хадановіч: На беразе волі
Ілюстрацыя: Святлана Соф’я Дземідовіч
hochroth Minsk
Berlin, 2023
ISBN 978-3-949850-31-8
Мова: беларуская

Неверагодны і нечаканы, іранічны і правакатыўны, «мэтр» сучаснай беларускай паэзіі, да якога гэтае слова неяк не дапасуецца праз гранічную шчырасць з чытачом, імкненне расказаць пра сацыяльна небяспечнае і інтымнае нават падчас пераклада чужога тэксту ці дэманстрацыю «маскі» блазна… А яшчэ Андрэй Хадановіч ― вядомы лектар і блогер, анлайн-суразмоўца, адзін з першых дзеячаў беларускай культуры, хто пачаў здзяйсняць праект яе захавання ў замежжы, кансалідацыі незалежнага нацыянальнага мастацтва. 

Квінтэсэнцыяй гэтага досведу стала кніга «На беразе Волі», у якую ўвайшлі вершы 2020-2023-х гадоў. Візуальны уступ да іх прапанавала Святлана Дземідовіч, ілюстрацыя якой, жахлівая і сімвалічная, перадае нараджэнне руху, пакутлівае вызваленне. Такая кніга павінна трапіць да чытача, скаванага жыццёвай неўладкаванасцю ў эміграцыі ці межамі края захопленага, дзе «нельга чытаць», бо няма свабоды. Вітальнымі лістамі (у абодвух сэнсах гэтага слова) паўстаюць вершы пра яе адсутнасць і неабходнасць, чаканне перамен, прагу застацца побач нават на адлегласці, афарбаваныя не толькі роспаччу, але надзеяй: «краты – гэта толькі падрыхтоўка да жыцця, дзе не існуе крат».

[wpshopgermany product=”4748″]

Der Beitrag Андрэй Хадановіч – На беразе волі erschien zuerst auf hochroth minsk.

Вольга Злотнікава: Наперадзе толькі лес
Ілюстрацыя: Ніна Маргаева
hochroth Minsk
Berlin, 2023
ISBN 978-3-949850-26-4

У кнігу ўвайшлі вершы, напісаныя са жніўня 2020 г. па люты 2023 г.

,,…над намі стаіць жыццё, / дзіцёнак-анёл / з перакуленага / чоўна любові” – мабыць, самая дакладная цытата з новай паэтычнай кнігі Вольгі Злотнікавай, своеасаблівыя ўводзіны ў мастацкі свет паэткі. Яго адметнасць у тым, што Вольга арганічна спалучае сістэмы дзвюх моў – рускай і беларускай, кожная з якіх прыносіць у яе паэзію сузор’е вобразаў, гучанне паэтычнага радка, непаўторную інтанацыю.

У новай кнізе яе асновай робяцца збіты рытм, абрыўкі фраз з мноствам паўз, гукавых лакунаў, якія пакідаюць прастору для роздуму. У вершах адчуваецца досвед чалавека, які прайшоў праз жнівень 2020-га, таму і біблейская вобразнасць падаецца ў змрочных фарбах, а надзея праблематызуецца, каб не напісаць “адсутнічае”, мастацкі свет пранізваюць лейтматывы маўчання, немагчымасці крыку, няздольнасці прабіць сцяну пустэчы, гвалтоўнага пазбаўлення гуку. І разам з тым гэта не каментары да рэчаіснасці. Дакладней, больш за каментары, бо гаворка ідзе пра чалавечы лëс, ягоную трапяткую частку ― сэрца. Таму і лес ― наперадзе.

Вольга Злотнікава нарадзілася ў 1987 годзе ў Мінску. Вучылася ў Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтваў. Вершы апублікаваныя ў «Анталогіі сучаснага беларускага верлібра», «Анталогіі паэтак. Выбранае Вальжынай Морт», папяровых і сеціўных выданнях: «Минская школа», «Homo Legens», «Новый журнал», «Вестник РХД», «Literratura», «Этажи» і інш. Аўтарка кніг вершаў «Паства» (2016) і «Радогощенский дневник» (2018). Жыве ў Мінску.

[wpshopgermany product=”4747″]

Der Beitrag Вольга Злотнікава – Наперадзе толькі лес erschien zuerst auf hochroth minsk.

Артур Камароўскі
Я і ёсць забаронены сцяг
Ілюстрацыя: Надзя Саяпіна
hochroth Minsk
Berlin, 2023
ISBN 978-3-949850-27-1

Як павінен адчуваць сябе чалавек у грамадстве, эмблемай якога становіцца радок: “ëн хацеў валодаць табой / мы трымаліся”? Асабліва, калі ўжо відавочныя вынікі гэтага “валодання” і “трымання”. бо сканаў сусвет, сацыяльны і асабісты.

Адным з адказаў на гэтыя пытанні з’яўляецца кніга вершаў Артура Камароўскага “Я і ëсць забаронены сцяг”. Яна адлюстроўвае складаныя стасункі з рэчаіснасцю, якія пад удзеяннем сацыяльных абставін робяцца гранічна сапсаванымі. Кніга ставіць актуальную проблему непрымання “інных”, то бок тых, хто чымсьці адрозніваецца, не дапасуецца да “сваіх”. Тое, на чым гэтае адрозненне грунтуецца, розніцы не мае. Лейтматывы гвалту і крохкасці цела, спробы знайсці апірышча ў пасляжнівенькім свеце ― усë гэта ўводзіць кнігу Артура Камароўскага ў рэчышча пратэставай лірыкі, захоўваючы, тым не менш, самабытнасць паэтычнага свету.

Артур Камароўскі нарадзіўся 22.03.1991 у г.п. Мір. Паэт, перформер. Скончыў ШМП пры ГА «Саюз беларускіх пісьменнікаў» (2013, 2020). Друкаваўся ў шэрагу беларускіх часопісаў («Дзеяслоў», «Маладосць» і інш.), на шматлікіх інтэрнэт-парталах («Таўбін», «Двоеточие», «Полутона» і інш.), а таксама ў калектыўных зборніках «Вот они, а вот мы», «На языке тишины» (2021). Вершы перакладаліся на ўкраінскую, польскую, шведскую, рускую, эстонскую і англійскую мовы. Перакладае з украінскай, польскай і шведскай. Лаўрэат прэміі «Дэбют» імя Максіма Багдановіча (2021) за першую кнігу вершаў «Вада пачынае жыць». Рэдактар інтэрнэт-часопіса сучаснай беларускай паэзіі «Таўбін». Удзельнік міжнародных фестываляў перформанса і мастацтва «Ребра Евы», «Performensk», «Carbonarium», «NOW». Удзельнік ВІА «Красный Борщевик».

[wpshopgermany product=”4746″]

Der Beitrag Артур Камароўскі – Я і ёсць забаронены сцяг erschien zuerst auf hochroth minsk.